 Της Γεωργίας Βλαμάκη Εικόνα εξώφυλλου. Ο Oppenheimer σε ηλικία 40 ετών, όταν ήταν επικεφαλής του στρατιωτικού προγράμματος κατασκευής ατομικών όπλων. Η πορεία της ανθρωπότητας στον κόσμο της φυσικής και των επιστημών είναι μια ιστορία καινοτομιών, ηθικών προκλήσεων κι ευφυών ανθρώπων. Ανάμεσα σε αυτούς ο J. Robert Oppenheimer, ένας από τους πιο επιφανείς φυσικούς του 20ού αιώνα. Ο Oppenheimer συντέλεσε στην ανάπτυξη και χρήση της ατομικής ενέργειας υπογράφοντας τη δημιουργία ενός από τα πιο φονικά όπλα στην ιστορία της ανθρωπότητας: της ατομικής βόμβας. Η Ζωή του J. Robert Oppenheimer Ο J. Robert Oppenheimer γεννήθηκε στις 22 Απριλίου 1904 στη Nέα Υόρκη, ΗΠΑ. Σπούδασε στο Harvard στην Πανεπιστημιακή Σχολή του Cambridge, όπου απέκτησε βαθμό διδάκτορα στη θεωρητική φυσική. Το έργο του επικεντρώθηκε στην πυρηνική φυσική, ένα πεδίο που είχε τεράστια σημασία στην εξέλιξη των επιστημών της εποχής του. Στη συνέχεια, έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Ασχολήθηκε με την κβαντική φυσική και τις πυρηνικές αντιδράσεις. Εκτός από τη φυσική, τον γοήτευε η φιλοσοφία και η γαλλική φιλολογία, ενώ έμαθε λατινικά, αρχαία ελληνικά και σανσκριτικά. Έγινε γνωστός για τον ρόλο του ως διευθυντής του Σχεδίου Μανχάταν, στην προσπάθεια να κατασκευαστεί το πρώτο πυρηνικό όπλο. Αυτή η προσπάθεια έλαβε χώρα σε ένα μυστικό εργαστήριο στο Λος Άλαμος στην πολιτεία του Νέου Μεξικού. Η εργασία του σε αυτό το πρόγραμμα οδήγησε στη δημιουργία της πρώτης ατομικής βόμβας, γνωστής ως «Little Boy». Η εξέλιξη αυτού του εκρηκτικού οπλικού συστήματος αποτελεί αναμφισβήτητα ένα τεχνολογικό επίτευγμα με σπουδαία φυσική σημασία που ωστόσο δίχασε την ανθρώπινη κοινωνία θέτοντας ερωτήματα για τα την ηθική ευθύνη που φέρουν οι επιστήμονες όταν τα επιτεύγματά τους βρίσκουν εφαρμογή στην πολεμική βιομηχανία. Ως ο «πατέρας της ατομικής βόμβας» υποστήριξε τη χρήση αυτής της τεχνολογίας, η οποία κατέστρεψε τις ιαπωνικές πόλεις της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι στις 6 και 9 Αυγούστου 1945, κατά την τελική φάση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου αλλά εξέφρασε επίσης βαθιές ανησυχίες για τις συνέπειες αυτών των ανακαλύψεων. Μια από τις πιο γνωστές φράσεις του Oppenheimer έπειτα από την πρώτη επιτυχή δοκιμή της ατομικής βόμβας στην έρημο του Νέου Μεξικού είναι η «Έγινα ο θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων». Με αυτή τη φράση που προέρχεται από σανσκριτικά κείμενα, ο Oppenheimer εξέφρασε τον απόλυτο φόβο του για αυτό που κατάφερε που σχηματοποιήθηκε τα επόμενα χρόνια σε μία δημόσια πολιτική στάση για την επιβολή περιορισμών στη χρήση αυτής της νέας, καταστροφικής δύναμης. "Now I am become death, the destroyer of worlds."Οι άλλες εργασίες που ασχολήθηκε ήταν σχετικές με τη θεωρητική αστρονομία, την κβαντική θεωρία πεδίου και τη φασματοσκοπία. Απεβίωσε στις 18 Φεβρουαρίου 1967, με τον θάνατό του να αποτελεί μεγάλη απώλεια για τον επιστημονικό χώρο. Σημαντικά βήματα για την κατασκευή της ατομικής βόμβας
 Εικόνα 1: Manhattan Project - Οι φυσικοί στο Los Alamos. Από αριστερά προς δεξιά: Kenneth Bainbridge, Joseph Hoffman, Robert Oppenheimer, Louis Hempelmann, Robert Bacher, Victor Weisskopf and Richard Dodson. - Πηγή: © SCIENCE SOURCE/SCIENCE PHOTO LIBRARY Φυσική Σχάσης Σχάση είναι η αντίδραση κατά την οποία ένας ασταθής πυρήνας π.χ ουρανίου διασπάται σε δύο κομμάτια συγκρίσιμης μάζας και απελευθερώνονται επιπλέον νετρόνια. Αυτά τα νετρόνια μπορούν να προκαλέσουν τη διάσπαση άλλων πυρήνων ουρανίου, δημιουργώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση. Κατά την αλυσιδωτή αντίδραση, η ενέργεια ελευθερώνεται σε εξαιρετικά μικρά χρονικά διαστήματα. Ας εξετάσουμε μερικές από τις έννοιες που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε την διεργασία της σχάσης.
Κρίσιμη μάζα, είναι η ελάχιστη ποσότητα σχάσιμου υλικού που απαιτείται για να προκληθεί αλυσιδωτή πυρηνική αντίδραση. Η κρίσιμη μάζα του σχάσιμου υλικού εξαρτάται από τις πυρηνικές του ιδιότητες την ενεργό διατομή, την πυκνότητα, το σχήμα του, τον εμπλουτισμό του, την καθαρότητά του, τη θερμοκρασία του και το περιβάλλον του. Μια αριθμητική μέτρηση της κρίσιμης μάζας, εξαρτάται από την κρισιμότητα k, δηλαδή τον λόγο των νετρονίων που παράγονται στη μονάδα του χρόνου από τη σχάση προς αυτά που διαρρέουν στο περιβάλλον χωρίς να αλληλεπιδράσουν με άλλους πυρήνες ουρανίου. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο «Το πρόβλημα της κρισιμότητας». Η αλυσιδωτή αντίδραση είναι το βήμα που οδηγεί στην έκρηξη μιας ατομικής βόμβας και τη λειτουργία των πυρηνικών αντιδραστήρων. Ένα σημαντικό στάδιο στην εκρηκτική διαδικασία είναι η αύξηση της μάζας του ουρανίου για να υπερβεί την κρίσιμη μάζα, ούτως ώστε η αλυσιδωτή αντίδραση να ξεκινήσει. Αυτό πραγματοποιείται με τη χρήση εκρηκτικών ώστε δύο τμήματα ουρανίου που βρίσκονται χωριστά μέσα στη βόμβα να συνδυαστούν και να υπερβούν την κρίσιμη μάζα. Η ποσότητα του ουρανίου βρίσκεται χωρισμένη για την αποφυγή της τυχαίας έκρηξης. Oι τυπικές μέθοδοι διαχωρισμού ισοτόπων δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν λόγω της ισχυρής χημικής ομοιότητας μεταξύ των δύο ισοτόπων. Προκειμένου να αποφευχθεί η απώλεια χρόνου σε μια νέα μέθοδο που αργότερα θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεπαρκής για την παραγωγή αρκετού U-235 ώστε να επιτρέψει στην ατομική βόμβα να φτάσει σε κρίσιμη μάζα, ο στρατηγός Leslie Groves συμβουλεύτηκε τους επικεφαλής επιστήμονες του έργου και συμφώνησε να ερευνήσει ταυτόχρονα τρεις ξεχωριστές μεθόδους διαχωρισμού και καθαρισμού του U-235: αέρια διάχυση, φυγόκεντρος και ηλεκτρομαγνητικός διαχωρισμός. Η πρώτη μέθοδος χρησιμοποιούσε το φαινόμενο της διάχυσης. Αέριες χημικές ενώσεις του ουρανίου διαπερνούσαν φίλτρα. Επειδή το άτομο του U-235 είναι ελαφρύτερο από το άτομο του U-238, τα μόρια της χημικής ένωσης που περιέχουν U-235 είναι πιο ευκίνητα και, συνεπώς, η περιεκτικότητα σε U-235 αυξάνεται μετά από κάθε φίλτρο. Τεχνολογία Ατομικής βόμβας ουρανίου Ας εξετάσουμε τώρα πώς είναι δυνατόν να διασπαστεί ένας πυρήνας ουρανίου και γιατί παράγεται τόση ενέργεια. Στον πυρήνα του ατόμου του ουρανίου υπάρχουν 92 πρωτόνια. Στον πυρήνα υπάρχουν επίσης νετρόνια (ουδέτερα σωματίδια). Ανάλογα με τον αριθμό των νετρονίων στον πυρήνα, το ουράνιο χωρίζεται σε δύο σημαντικά ισότοπα : ουράνιο-238 και το ουράνιο-235. Το ουράνιο-235, που αποτελεί το 0,7% του φυσικού ουρανίου, είναι ένα εξαιρετικά ασταθές ισότοπο που δίνει πολύ πιο εύκολα σχάση σε σχέση με το ουράνιο-238. Για την κατασκευή της ατομικής βόμβας, ήταν απαραίτητο μόνο το ουράνιο-235. Το ορυκτό ουράνιο, όμως, περιείχε 99,3% ουράνιο-238. Η κύρια τεχνική δυσκολία ήταν ο διαχωρισμός του ουρανίου-235 από το ουράνιο-238. "Little Boy" Η βόμβα Little Boy είχε ως γόμωση το ισότοπο ουρανίου-235 που πλέον θα γράφουμε U-235. Η πρώτη πρόκληση του έργου ήταν επομένως να καθοριστεί ο πιο αποτελεσματικός τρόπος διαχωρισμού και καθαρισμού του ουρανίου-235 από το υπερβολικά άφθονο ουράνιο-238. Oι τυπικές μέθοδοι διαχωρισμού ισοτόπων δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν λόγω της ισχυρής χημικής ομοιότητας μεταξύ των δύο ισοτόπων. Προκειμένου να αποφευχθεί η απώλεια χρόνου σε μια νέα μέθοδο που αργότερα θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεπαρκής για την παραγωγή αρκετού U-235 ώστε να επιτρέψει στην ατομική βόμβα να φτάσει σε κρίσιμη μάζα, ο στρατηγός Leslie Groves συμβουλεύτηκε τους επικεφαλής επιστήμονες του έργου και συμφώνησε να ερευνήσει ταυτόχρονα τρεις ξεχωριστές μεθόδους διαχωρισμού και καθαρισμού του U-235: αέρια διάχυση, φυγόκεντρος και ηλεκτρομαγνητικός διαχωρισμός. Η πρώτη μέθοδος χρησιμοποιούσε το φαινόμενο της διάχυσης. Αέριες χημικές ενώσεις του ουρανίου διαπερνούσαν φίλτρα. Επειδή το άτομο του U-235 είναι ελαφρύτερο από το άτομο του U-238, τα μόρια της χημικής ένωσης που περιέχουν U-235 είναι πιο ευκίνητα και, συνεπώς, η περιεκτικότητα σε U-235 αυξάνεται μετά από κάθε φίλτρο.  Εικόνα 3. Η πρώτη ατομική βόμβα ουρανίου "Little Boy" που εξερράγη στη Χιροσίμα με ισχύ 15.000 τόνων TNT (πηγή: Wikipedia). Η δεύτερη μέθοδος ήταν η φυγοκέντριση, όπου αέριες χημικές ενώσεις του ουρανίου περιστρέφονταν με μεγάλη ταχύτητα σε κυλινδρικά δοχεία. Τα μόρια που περιείχαν U-235, ως ελαφρύτερα, μαζεύονταν στο κέντρο του δοχείου. Η τρίτη μέθοδος χρησιμοποιούσε την απόκλιση φορτισμένων σωματιδίων όταν περνούν μέσα από μαγνητικό πεδίο. Όσο πιο μικρή είναι η μάζα του σωματιδίου, τόσο μεγαλύτερη είναι η απόκλιση του στο μαγνητικό πεδίο. Έτσι, οι χημικές ενώσεις του ουρανίου, που είναι φορτισμένες, κατευθύνονταν μέσα σε ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Τα μόρια που περιείχαν U-235 απέκλιναν περισσότερο από αυτά που περιείχαν U-238, καθιστώντας δυνατό τον διαχωρισμό τους. Η δεύτερη πρόκληση του έργου ήταν μια κρίσιμη απαίτηση ότι τα ξεχωριστά τμήματα ουρανίου έπρεπε να ενωθούν σε χρόνο μικρότερο από το χρόνο μεταξύ των αυθόρμητων σχάσεων. Μόλις τα δύο κομμάτια ουρανίου έρθουν σε επαφή, ο πυροδότης (Πολώνιο και Βηρύλλιο) εισάγει έναν μεγάλο αριθμό νετρονίων και αρχίζει η αλυσιδωτή αντίδραση, η οποία συνεχίζεται έως ότου η ενέργεια που απελευθερώνεται γίνει τόσο μεγάλη ώστε η βόμβα απλώς διαλύεται. Το νετρόνιο που απελευθερώνεται σε κάθε σχάση ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 10 εκατομμυρίων μέτρων ανά δευτερόλεπτο, ή περίπου 3% της ταχύτητας του φωτός. Ο χαρακτηριστικός χρόνος για μια αντίδραση είναι περίπου ο χρόνος που απαιτείται για να διασχίσει τη διάμετρο της σφαίρας του σχάσιμου υλικού. Μια κρίσιμη μάζα ουρανίου έχει περίπου το μέγεθος μιας μπάλας του μπέιζμπολ (0,1 μέτρα). Ο χρόνος, Τ, που θα χρειαζόταν το νετρόνιο για να διασχίσει τη σφαίρα είναι: T=0,1m/ 10^7m/s T = 10^-8 s Η πλήρης διαδικασία μιας έκρηξης βόμβας διαρκεί περίπου 80 φορές αυτόν τον αριθμό, ή περίπου ένα μικροδευτερόλεπτο. Ο χρόνος αυτός ήταν ανεπίσημα γνωστός ως «τίναγμα» («τόσο γρήγορα όσο το τίναγμα της ουράς ενός αρνιού») από τους φυσικούς στο Λος Άλαμος. Μόλις αποκτήθηκε αρκετό U-235 για την γόμωση της βόμβας, το Little Boy κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας μια κατασκευή τύπου πυροβόλου που εκτόξευε μια ποσότητα U-235 σε μια άλλη για να συνδυάσει τις δύο μάζες. Τεχνολογία Ατομικής βόμβας πλουτωνίου Το πλουτώνιο είναι ραδιενεργό μέταλλο και το ισότοπο Pu-239, είναι ένα από τα τρία βασικότερα σχάσιμα ισότοπα. Το πλουτώνιο-239 έχει παράγοντα κρισιμότητας (k) μεγαλύτερο από ένα, πράγμα που σημαίνει ότι αν συγκεντρωθεί επαρκής ποσότητα του μετάλλου και με την κατάλληλη γεωμετρία (π.χ. μία συμπιεσμένη σφαίρα), μπορεί να αποτελέσει κρίσιμη μάζα. Κατά τη διάρκεια της σχάσης, ένα μέρος της ενέργειας σύνδεσης, η οποία συγκρατεί τον πυρήνα συμπαγή, απελευθερώνεται με τη μορφή μεγάλης ποσότητας θερμικής, ηλεκτρομαγνητικής και κινητικής ενέργειας: ένα κιλό πλουτωνίου-239, μπορεί να παράγει έκρηξη ισοδύναμη με 20.000 τόνους TNT. Αυτή είναι η ενέργεια που κάνει το πλουτώνιο-239 χρήσιμο για πυρηνικά όπλα και πυρηνικούς αντιδραστήρες. Η παρουσία του ισοτόπου Pu-240 σε ένα δείγμα, περιορίζει τις δυνατότητες της πυρηνικής βόμβας διότι αυτό έχει ένα σχετικά υψηλό ποσοστό αυθόρμητης σχάσης αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο πρόωρης έκρηξη. Τα όπλα πλουτωνίου περιέχουν λιγότερο από 7 % Pu-240. Το πλουτώνιο που προορίζεται για καύσιμο περιέχει από 7 % έως λιγότερο από 19% Pu-240. "Fat Man" Με γόμωση από πλουτώνιο, η βόμβα Fat Man δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον ίδιο τύπο όπλου που επέτρεψε στη Little Boy να εκραγεί αποτελεσματικά. Ο φυσικός Seth Neddermeyer στο Los Alamos κατασκεύασε ένα σχέδιο για τη βόμβα πλουτωνίου που χρησιμοποίησε συμβατικά εκρηκτικά γύρω από μια κεντρική μάζα πλουτωνίου για να συμπιέσει γρήγορα και να σταθεροποιήσει το πλουτώνιο, αυξάνοντας την πίεση και την πυκνότητα της ουσίας. Μια αυξημένη πυκνότητα επέτρεψε στο πλουτώνιο να φτάσει στην κρίσιμη μάζα του, πυροδοτώντας νετρόνια και επιτρέποντας στην αλυσιδωτή αντίδραση σχάσης να προχωρήσει. Για να είναι αποτελεσματική η βόμβα, έπρεπε να πυροδοτηθούν τα εκρηκτικά απελευθερώνοντας ένα ωστικό κύμα που συμπίεζε το εσωτερικό πλουτώνιο και οδήγησε στην έκρηξή του. Τα εκρηκτικά που περιβάλλουν το σχάσιμο υλικό αναφλέγονται. Ένα ωστικό κύμα συμπίεσης αρχίζει να κινείται προς τα μέσα. Το ωστικό κύμα κινείται με μεγάλες ταχύτητες και δημιουργεί απότομη αύξηση της πίεσης. Το ωστικό κύμα προσκρούει σε όλα τα σημεία της επιφάνειας της σφαίρας του σχάσιμου υλικού στον πυρήνα της βόμβας την ίδια στιγμή. Έτσι ξεκινά η διαδικασία συμπίεσης. Καθώς η πυκνότητα του πυρήνα αυξάνεται, η μάζα γίνεται υπερκρίσιμη. Τώρα απελευθερώνεται ο εκκινητής, παράγοντας πολλά νετρόνια, έτσι ώστε να προκληθούν πολλές πρώτες αντιδράσεις σχάσης. Η αλυσιδωτή αντίδραση συνεχίζεται έως ότου η ενέργεια που παράγεται στο εσωτερικό της βόμβας γίνει τόσο μεγάλη, ώστε η εσωτερική πίεση λόγω της ενέργειας των θραυσμάτων σχάσης να υπερβαίνει την πίεση κατάρρευσης λόγω του ωστικού κύματος.  Εικόνα 4. Η βόμβα "Fat Man" που ρίχτηκε στο Ναγκασάκι με ισχύ 21.000 τόνους ΤΝΤ (πηγή: Wikipedia). Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν και η συμβολή του στην κατασκευή της Ατομικής Βόμβας Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν (1879 - 1955), ένας από τους πιο διάσημους επιστήμονες του 20ου αιώνα, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας. Το 1939, πριν ακόμη ξεσπάσει ο Β' παγκόσμιος πόλεμος, οι φυσικοί Λέο Σιλάρντ, Ένρι Μπρούκς και άλλοι, πρωτοπόροι στην πυρηνική έρευνα, προειδοποίησαν την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών για τις πιθανές πολεμικές εφαρμογές της πυρηνικής ενέργειας. Αυτό έκανε τους Αμερικανούς πολιτικούς και στρατιωτικούς να δράσουν. Ο Αϊνστάιν, παρά το γεγονός ότι δεν συμμετείχε απευθείας στην έρευνα για την ατομική βόμβα, απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ, που υπογράμμιζε τον κίνδυνο η Γερμανία να αποκτήσει πυρηνική τεχνολογία. Αυτός ήταν ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην σύντομη έναρξη του Προγράμματος του Μανχάταν. Η θεωρητική συνεισφορά του Αϊνστάιν ήταν κρίσιμη για την κατανόηση των φυσικών αρχών που κρύβονται πίσω από την λειτουργία της ατομικής βόμβας. Οι εξισώσεις της θεωρίας της σχετικότητας ήταν σημαντικές για τον υπολογισμό των αντιδράσεων και της ενέργειας που απελευθερώνεται κατά την εκρηκτική αντίδραση που συμβαίνει σε μια ατομική βόμβα.  Εικόνα 6. Λίγα δευτερόλεπτα μετά την έκρηξη στη Χιροσίμα που κόστισε τη ζωή σε 90.000 - 166.000 κυρίως άμαχο πληθυσμό (πηγή: Wikipedia). Επίλογος Η ατομική βόμβα που έπληξε την Χιροσίμα ("Little Boy") είχε ισχύ ισοδύναμη με δεκαπέντε χιλιάδες τόνους ΤΝΤ. Στο Ναγκασάκι, η βόμβα ("Fat Man") είχε ισχύ ισοδύναμη με είκοσι μία χιλιάδες τόνους ΤΝΤ. Αυτή η τεράστια ποσότητα ενέργειας απελευθερώθηκε σε κλάσματα δευτερολέπτου. Ο αρχικός αριθμός των νεκρών από τη ρίψη των βομβών υπολογίζεται σε περίπου 70.000 στη Χιροσίμα και 40.000 στο Ναγκασάκι. Όμως οι ολέθριες συνέπειες της ραδιενέργειας τους επόμενους τέσσερις μήνες αύξησαν τον αριθμό των νεκρών σε 90.000－166.000 στη Χιροσίμα και 80.000 στο Ναγκασάκι. Σήμερα, αρκετές χώρες έχουν αναπτύξει πυρηνικά όπλα, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Κίνας, της Γαλλίας, της Μεγάλης Βρετανίας, της Ινδίας, του Πακιστάν ενώ το Ισραήλ έχει στην κατοχή του άγνωστο αριθμό πυρηνικών κεφαλών που παρανόμως έχουν διαθέσει οι ΗΠΑ. Η θέση των επιστημόνων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα κατασκευής της ατομικής βόμβας ήταν αρκετά δύσκολη. Ο υπαρκτός κίνδυνος ότι η Γερμανία θα μπορούσε να κατασκευάσει αυτό το όπλο ώθησε πολλούς επιστήμονες να ξεπεράσουν τις ανησυχίες τους και να συμμετάσχουν σε ένα στρατιωτικό πρόγραμμα. Αργότερα, όταν συνειδητοποίησαν ότι η ατομική βόμβα δεν ήταν πλέον απαραίτητη για τη λήξη του πολέμου, αντιτάχθηκαν με έντονο τρόπο στη χρήση της, με αποτέλεσμα να υποστούν διώξεις στην επαγγελματική τους πορεία. Κάθε επιστήμονας κράτησε διαφορετική στάση απέναντι στην χρήση αυτών των όπλων. Μετά τον πόλεμο, ο Oppenheimer έγινε επικεφαλής σύμβουλος στη νεοσύστατη Επιτροπή Ατομικής Ενεργείας των Ηνωμένων Πολιτειών και χρησιμοποίησε τη θέση του για να ασκήσει πιέσεις για τον διεθνή έλεγχο της πυρηνικής ενέργειας και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Συνέχισε να παραδίδει μαθήματα, να γράφει και να εργάζεται στη φυσική. Βιβλιογραφία
· Βεργανελάκης, Αντώνης (επιμέλεια), Εμείς και η ραδιενέργεια, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο, 1989 · Bodanis, David, E=mc2 . Η βιογραφία της πιο διάσημης εξίσωσης στον κόσμο, Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη, Αθήνα, 2003 · Jerome, Fred, The Einstein File: J. Edgar Hoover's secret war against the world's most famous scientist, St. Martin's Griffin, New York, 2003 · Pais, Abraham, The science and the life of Albert Einstein, Oxford University Press, Oxford, 1982 · Segre, Emilio, Enrico Fermi. Physicist, The University of Chicago Press, Chicago, 1970 · Σιβούχιν, Ντ. Β., Ατομική και πυρηνική φυσική, Εκδοτικός οίκος Ναούκα, Μόσχα, 1989 · http://en.wikipedia.org/wiki/The_Manhattan_Project Comments are closed.
|
RSS Feed